Maarten!
ontrafelt deze zomer hardnekkige misverstanden. In het blad en hier op de
website. Misverstand 7: Middeleeuwers dachten dat de aarde plat was.
Volgens Claire Weeda, docent Middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit van
Amsterdam, is dit onzin. ‘Middeleeuwers waren niet zo dom en onwetend als
latere generaties denken.’
door Hannah Schouten
Claire Weeda: ‘In de negentiende eeuw schreef men voor het eerst
dat middeleeuwers dachten dat de aarde plat is. Washington Irving publiceerde
een boek over Christoffel Columbus en diens ontdekking van Amerika, waarin hij
dit beweerde. Maar middeleeuwers wisten heel goed dat de aarde een bol is. Dat
is zelfs overal in de literatuur terug te vinden.
Neem de rijksappel, het teken van keizerlijke macht. Hiervan zijn
vele middeleeuwse afbeeldingen te vinden. De rijksappel stelde de wereldbol
voor..
De Spanjaard Isidorus van Sevilla schreef in de zesde eeuw na Christus een encyclopedische tekst: de Etymologieën. Die was voor de geleerden in die tijd hét naslagwerk. Geletterden haalden daar hun kennis uit en verspreidden deze onder de leken door middel van preken en afbeeldingen. Onder andere in dit werk staat de aarde als bolvormig lichaam beschreven.’
Bijbel
‘Eén van de mogelijke oorzaken van het misverstand zijn de zogenaamde T-O-kaarten. Deze waren plat en gaven drie continenten aan: Europa, Azië en Afrika. De bedoeling van zulke kaarten was echter theologisch, schetsen hoe de bevolking over de aarde verspreid was. Ze werden dus niet getekend om de vorm van de aarde te laten zien. Omdat hier veel afbeeldingen van zijn, is aangenomen dat middeleeuwers dachten dat de aarde plat is.
Verder kwam het beeld van domme middeleeuwers van intellectuelen uit het Renaissance-tijdperk. Zij achtten zichzelf, zoals nieuwe generaties dat vaak doenten opzichte van de vorige, slimmer en meer verlicht. De Middeleeuwen waren in de ogen van de latere generaties sombere, donkere tijden, waarin de kennis niet veel verder zou reiken dan wat er in de Bijbel stond.’
Universiteiten
‘Tegenwoordig leeft nog vaak het beeld dat de Grieken en Romeinen intelligente, moderne en verlichte denkers waren en dat alles mis ging in de Middeleeuwen. Veel mensen denken dat de huidige moderne samenleving alles heeft geërfd van de Oudheid en dat we de Middeleeuwen simpelweg hebben overgeslagen. Niets is minder waar. Universiteiten, parlementen, de romankunst, ze zijn allemaal ontstaan in de Middeleeuwen. Ook de opkomst van Europa’s steden is een middeleeuws fenomeen.
Wel klopt het dat er een terugval was nadat het Romeinse Rijk uit elkaar viel. Het bestuurlijk apparaat verbrokkelde en allerlei volken uit het Zwarte-Zeegebied en Scandinavië trokken het voormalig Romeinse Rijk binnen, soms om te plunderen. Er ontstond een tijd van veel geweld en weinig kansen op onderwijs, maar dom en onwetend waren de middeleeuwers niet. Ze hadden alleen minder ontwikkelingskansen.’
De Spanjaard Isidorus van Sevilla schreef in de zesde eeuw na Christus een encyclopedische tekst: de Etymologieën. Die was voor de geleerden in die tijd hét naslagwerk. Geletterden haalden daar hun kennis uit en verspreidden deze onder de leken door middel van preken en afbeeldingen. Onder andere in dit werk staat de aarde als bolvormig lichaam beschreven.’
Bijbel
‘Eén van de mogelijke oorzaken van het misverstand zijn de zogenaamde T-O-kaarten. Deze waren plat en gaven drie continenten aan: Europa, Azië en Afrika. De bedoeling van zulke kaarten was echter theologisch, schetsen hoe de bevolking over de aarde verspreid was. Ze werden dus niet getekend om de vorm van de aarde te laten zien. Omdat hier veel afbeeldingen van zijn, is aangenomen dat middeleeuwers dachten dat de aarde plat is.
Verder kwam het beeld van domme middeleeuwers van intellectuelen uit het Renaissance-tijdperk. Zij achtten zichzelf, zoals nieuwe generaties dat vaak doenten opzichte van de vorige, slimmer en meer verlicht. De Middeleeuwen waren in de ogen van de latere generaties sombere, donkere tijden, waarin de kennis niet veel verder zou reiken dan wat er in de Bijbel stond.’
Universiteiten
‘Tegenwoordig leeft nog vaak het beeld dat de Grieken en Romeinen intelligente, moderne en verlichte denkers waren en dat alles mis ging in de Middeleeuwen. Veel mensen denken dat de huidige moderne samenleving alles heeft geërfd van de Oudheid en dat we de Middeleeuwen simpelweg hebben overgeslagen. Niets is minder waar. Universiteiten, parlementen, de romankunst, ze zijn allemaal ontstaan in de Middeleeuwen. Ook de opkomst van Europa’s steden is een middeleeuws fenomeen.
Wel klopt het dat er een terugval was nadat het Romeinse Rijk uit elkaar viel. Het bestuurlijk apparaat verbrokkelde en allerlei volken uit het Zwarte-Zeegebied en Scandinavië trokken het voormalig Romeinse Rijk binnen, soms om te plunderen. Er ontstond een tijd van veel geweld en weinig kansen op onderwijs, maar dom en onwetend waren de middeleeuwers niet. Ze hadden alleen minder ontwikkelingskansen.’
0 reacties:
Een reactie posten